18) Expo
http://www.sg.uu.nl/prog/2007b/natuur.html
Het beeld dat wij hebben van de 'ideale natuur' is sterk veranderd. Opvallend is
dat dit beeld voornamelijk wordt gevormd door stedelingen. In de middeleeuwen was de wildernis een plek waar de Satan huisde, tijdens de romantiek wordt de wildernis juist verheerlijkt als ontsnapping aan geindustrialiseerde steden.
http://www.vruchtbareaarde.nl/artikelen/MatthijsSchouten.html
( In de Renaissance zie je dat veranderen. Ineens kijkt men om zich heen. Mensen kijken minder omhoog, meer naar zichzelf en de wereld om zich heen. Tegelijkertijd gaat men ook de natuur anders zien. De natuur is niet langer alleen overweldigend: men ontdekt ook haar schoonheid. En de mens ontdekt zijn vermogen de natuur te beïnvloeden.
"Een belangrijk moment in de vorige eeuw was de eerste stap op de maan, waarvan Neil Armstrong zei: 'Een klein stapje voor mij en een grote stap voor de mensheid.' Nog belangrijker was de blik die men vanaf de maan terugwierp op de aarde. Toen de Nasa de eerste foto's vrijgaf van die blauwgroene bol in een zwart en onmetelijk heelal, veranderde ons beeld van de aarde. We zagen een ontzettend kwetsbare planeet met kwetsbare wezens daarop.
"En tegelijkertijd werden we ons bewust van de bedreigingen. De afgelopen eeuw is de eeuw van de milieuproblematiek geworden. Maar ook de eeuw waarin de hele wereld open werd gelegd en we kennis konden nemen van alles wat er op de hele wereld ooit aan gedachtengoed is ontwikkeld - van Eskimo's en Sjamanen tot Hindoeïsten en Boeddhisten. Alles kwam bij ons binnen."
In de natuur zien we wat we willen zien. Als je buiten woont, zie je natuur eerder in de trant van wat Tennyson omschreef als: Nature red in claw and tooth. Mensen die in de stad wonen maken er graag een een lieflijk arcadië van met wuivende bomen en tjilpende vogels - geen enge beesten en niets dat met dood of bloed te maken heeft. Wilde natuur in Nederland? Graag, als je maar geen dode beesten ziet liggen; die moeten beheerders direct afvoeren.
"De opvattingen van schriftloze volkeren waren helemaal niet zo romantisch. Die gingen veel meer uit van een ordening waarin ook de mens is opgenomen - in een soort wederkerigheid. De mens maakt deel uit van de natuur - ook van haar duistere kant. De meeste westerlingen kijken vanuit de stad naar de natuur en willen dan opnieuw deel van die natuur uit maken - in een soort idolate verering van de bloemetjes en de bijtjes.
Zijn het niet juist die natuurlijke processen die wij zo krampachtig proberen te beheersen - ziekte en dood?
"Precies. In ons beeld van de natuur willen we deze zaken liever niet meer zien. En nu wij onszelf eigenlijk een soort God op aarde voelen, vormen wij de natuur ook naar ons beeld en gelijkenis, en liefst zonder muggen en teken. "Zoals de nieuwe romantici (waarvan er steeds meer zijn) naar hun beeld en gelijkenis een natuur willen die woest en wild is, stromend en meanderend, waar een zeearend overheen moet zweven en een paar van die langharige grote beesten in moeten rondlopen - maar niet met te grote horens want dat is weer te gevaarlijk.
"Anderen willen een natuur waarin ze zich verheven kunnen voelen, waarvoor ze respect kunnen hebben, want dat hebben ze nodig op zondagochtend als vervanging voor de mis - dus daar moet een waterval zijn en groen mos en vlinders. In feite scheppen we de natuur zo steeds naar ons ideaalbeeld van de natuur. Op het gevaar af een soort kartonnen wereld te scheppen - een namaakwereld, een Disneyland.
Wat blijkt is dat mensen op dit moment meer behoefte hebben aan verschillende soorten natuur, ze willen van alles wat.
- De duurzame natuur moet een onderdeel vormen van de welvaart en niet gezien worden als een bedreiging hiervan. Het behoud van de biodiversiteit speelt hierbij een belangrijke rol.
Milieufilosofen hebben eerder vier potentiële grondhoudingen bedacht:
de mens zou zichzelf ten opzichte van de natuur kunnen beschouwen als heerser, rentmeester,
partner
of participant.
Gevraagd naar hun ideaalbeeld van de relatie mens-natuur, blijkt het gros van de mensen echter niet voor een van die vier houdingen te kiezen, maar zelf een beeld samen te stellen. In dat beeld is de mens verantwoordelijk voor het behoud van de natuur, maar tegelijkertijd een onderdeel van die natuur.
http://www.sg.uu.nl/prog/2007b/natuur.html
De natuur mag best haar gang gaan, maar dan wel op plekken die we tot op de meter nauwkeurig hebben aangewezen. Doen we daarmee recht aan de eigenheid van de natuur of is ons ideaalbeeld absurd geworden?
Nederland is anders mooi dan we denken
We praten honderduit over ongerepte natuur, terwijl die hier helemaal niet meer bestaat.De huidige ideaalbeelden wijken zo ver af van de werkelijkheid dat ze niet meer houdbaar zijn.”
http://www.nrc.nl/next/article803345.ece/Nederland_is_anders_mooi_dan_wij_denken
